bs"d
Şabat mumlarının özelliği, Yahudiliğin tüm gereklerini yerine getirmeye henüz başlayamamış olanların dahi ellerinden geldiğince yerine getirmeye çalıştıkları bir mitzva olmasıdır. Bir başka ışıktır o mumların yaydıkları ışık.
Aşağıdaki gerçek hikaye bu ışıkların bizler için ve hatta Yahudi olmayan toplum için değerinin altını çizmekte:
Aşağı yukarı 20 sene kadar evvel New York'ta bir reklam şirketinde çalışan bir Yahudi çok parlak bir fikir verir. Dediğimiz gibi Yahudi gelenekleri ile çok yakın olmayanların dahi Şabat mumlarına olan bağları ve hatta bu mumların onların Şabat ile olan belki de tek bağlantıları olmalarını hesaba alarak New York Times gazetesinin her Cuma mum yakma zamanını ilan etmesinin ne kadar büyük bir Kiduş Ha'Şem olacağını düşünür. Bu şekilde binlerce Yahudi kadın mum yakma saatini bu hiç ummadıkları kaynakta göreceklerdi.
Varlıklı bir iş adamı ile anlaşıp haftada $2,000 karşılığında New York Times'ın ilk sayfasında iki satır buna ayrıldı. İlan, "Yahudi bayanlar: bu Cuma Şabat mumlarını yakma zamanı ....." diyordu.
Maalesef varlıklı iş adamı 2 sene sonra bu haftalık $2,000'ı karşılayamama durumuna gelir. 1997 senesinin Haziran ayında bu ufak ilan gazeteden kaybolur.
Ama hikayenin sonu bu değil.
1 Ocak 2000 tarihinde NY Times Y2K, milenium şerefine özel bir sayı çıkarttı. Özel bir baskı idi bu. İlk sayfa 3 sayfa üzerinde basılmıştı. Ilk sayfa 1 Ocak 1900 aynen o tarihteki şekli ile, ikinci sayfa 1 Ocak 2000 günün haberleri ile ve üçüncü sayfa 1 Ocak 2100, geleceği tahmin eden hayali haberler ile. 1 Ocak 2100 Cuma gününe rast geliyor. Bu sayfada (resmi ekte) Küba'nın 51inci eyalet olması veya robotların seçimlerde oy kullanıp, kullanamayacakları hakkında haberler vardı.
Bu ilginç haberlerin yanında 1 Ocak 2100 sayfasında alt sol köşede bir ufak ilan daha vardı: "Yahudi bayanlar: bu Cuma Şabat mumlarını yakma zamanı ....."
Bu ilan için kimse bir istekte veya ödemede bulunmamıştı.
NY Times'ın prodoksion müdürüne -- İrlandalı bir Katolik -- bu nereden çıktı diye sorulur.
Verdiği cevap basit ve aynı zamanda da Yahudiliğin devamının binlerce yıllık hikayesini tüm anlamı ile ortaya koyuyordu: "Bakın 2100 yılında gerçekte ne olacağını bilmiyoruz. Geleceği tahmin etmek imkansız. Ancak şundan emin olabilirsiniz: 2100 yılında da Yahudi kadınlar Cuma akşamüstü Şabat mumları yakmaya devam edecekler..."
Goylarin dahi şahitlik ettikleri bu devamlılığın bir parçası olmak kadar gurur veren başka ne var hayatta?
Herkese Şabat Şalom...
NY times 1 Ocak 2100:
https://mail.google.com/mail/u/5/#inbox/15b215b7bf6d10c4?projector=1
*Kaynak: Rabbi David Hoffman
shomer shabat
SHABAT etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
SHABAT etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Cuma, Mart 31, 2017
Cuma, Ekim 16, 2015
BRİT -- ANLAŞMA
BS"D
HAR HA'BAYT ÖNEMLİ.
KOTEL DE ÖNEMLİ.
YERUŞALAYİM DE ÖNEMLİ.
KEVER YOSEF TE ÖNEMLİ.
MA'ARAT HAMAHPELA DA ÖNEMLİ.
TEL AVİV DE ÖNEMLİ.
AMA,
ŞABAT HEPSİNDEN DE ÖNEMLİ.
ASKERLERİMİZ, POLİSLERİMİZ
VE SİVİLLERİMİZ DAHA DA ÖNEMLİ.
VE SİVİLLERİMİZ DAHA DA ÖNEMLİ.
ANLAŞMAMIZ VAR.
BİZ ŞABAT'I KORUYACAĞIZ.
O'DA ASKERLERİMİZİ, POLİSLERİMİZİ VE SİVİLLERİMİZİ...
ŞABAT ŞALOM AM ISRAEL!
BEN, SOKAK YAHUDİSİ
Cuma, Temmuz 25, 2014
Çarşamba, Mart 19, 2014
EN KALABALIK SHABAT YEMEGI
bs"d
Kendini dunyanin en ilginc Yahudisi diye tanitan Jay Shultz "White City Shabat" grubu ile birlikte 1000 kisinin katilimi ile dunyanin en kalabalik Shabat aksami yemegini gerceklestirip Guiness Rekorlar Kitabina girmeyi deneyecek.
13 Haziran 2014'u icin Tel-Aviv'de planlanan bu Shabat Yemegi icin yapilan reklam videosu:
White City Shabat
Ancak Binghamton Universitesi Habad'i Websitesinde bunu coktan basardigini ve 1500 kisilik Shabat'a dogru calistigini 2013 senesinde yayinlamis:
SHABAT 1500
Acaba basardilar mi?
Bilmiyorum.
Kendini dunyanin en ilginc Yahudisi diye tanitan Jay Shultz "White City Shabat" grubu ile birlikte 1000 kisinin katilimi ile dunyanin en kalabalik Shabat aksami yemegini gerceklestirip Guiness Rekorlar Kitabina girmeyi deneyecek.
13 Haziran 2014'u icin Tel-Aviv'de planlanan bu Shabat Yemegi icin yapilan reklam videosu:
White City Shabat
Ancak Binghamton Universitesi Habad'i Websitesinde bunu coktan basardigini ve 1500 kisilik Shabat'a dogru calistigini 2013 senesinde yayinlamis:
SHABAT 1500
Acaba basardilar mi?
Bilmiyorum.
Pazar, Ocak 05, 2014
HAVAALANINDA SHABAT -- BASIMDAN GECEN BIR OLAY
bs"d
Bu hafta sonu ABD'nin Orta ve Dogu bolgelerini etkileyen kar firtinasindan dolayi Los Angeles'ten New York'a donerken basimdan gecen Shabat macerasini paylasmak istiyorum.
Persembe gecesi Los Angeles'tan New York'a olan ucusum gece 9:30 yerine gece yarisi 12'de yola cikti. Daha evvelki ucuslar iptal oldugundan biz seviniyorduk, en azindan New York'a varacaktik.
Ucusun 3'uncu saatinde pilot New York'ta firtinanin beklenenden daha fazla etkili olmasi nedeni ile tum hava alanlarinin kapandigini ve bizim de Detroit'e inecegimizi bildirdi.
Sabah 6 gibi Detroit'e indik ve 9'da tekrar kalkacagimizi anons ettiler.
Arada ucustaki ve baska ucuslardaki Yahudiler bir araya gelmeye basladik ve alternatif yollar aramaya basladik. Ama nafile. Yapacak bir sey yok bekliyoruz. 9 oldu 10. 10 oldu 11 ve sonunda 12'de bizi tekrar ucaga aldilar ve piste ciktik. Saat oglen 12 ve 1,5 saat ucus, ucaktan cikmak vs en gec 2 - 2,5 ta evimizin yolunda oluruz diye dusunuyorduk. Tabii ucaktaki hesap, Detroit kontrol kulesinden geri dondu. Saat 2'de ancak havalanabildik. Arada tekrar kapiya dondugumuz halde bile inmemize izin vermediler.
Neyse saat 3:20 New York'a indik.
Shabat 4:23.
18 dakika da gunes batimina yani 4:41'e kadar eve varmak icin 1 saat 20 dakika var. Benim icin yol 30-40 dakika arasi. Bavulumu birakmaya karar verdim ve bulabildigim ilk taxi ile eve gidecektim.
Yine ucaktaki hesap geri dondu.
Tam uc saat ucagin icinde bekledik. Arada saat 6:30 ve Shabat.
Benim ucusumda 7 Yahudi ve bir kac tane Israel'li vardi.
Sonunda ucagi kapiya getirmek yerine bizi otobusler ile terminale tasimaya karar verdiler.
Shabat!!!
Ucagin kapisi acildi ve muthis bir soguk ve ruzgar ile yolcular merdivenlerden otobuse gecmeye basladilar. Her yer buz.
7 Yahudi'nin 2 tanesi genc bir cift ve bayan hamile. Shabat olmadan bu bayan Rav'i ile konustu ve hamileligi yuzunden bir araba ile (soforu Yahudi olmayan) en yakin bir otele veya isterse yakinda oturan bir akrabasina gitme izni aldi.
Ilk once hepimiz otobuse binmeyi red ettik. Arada pilotlar ve guvenlik sorumlulari bastiriyorlar biz yok binmeyiz diye diretiyoruz. Sonunda Hasidik bir Bayan ve benim disimda diger Yahudiler otobuse binmeye razi oldular.
Ucakta 2 Pilot, Hasidik bayan, JFK hava alani guvenlik sorumlusu ve ben kaldik.
Biz yalvariyoruz ki bize otobusun yanindan yurume izni versinler veya yanimiza guvenlik araclari ile refakat edip yurumemize izin versinler. Guvenlik sorumlusu eger boyle bir sey yaparsa $500 ceza alacagini soyledi. Biz de "tamam biz oderiz bu cezayi yeterki yurumemizi sagla" diye onerdik. Pilot "ya $200'a Los Angeles'ten geldiniz 10 dakika yuruyus icin $500'mi odeyeceksiniz?" diye saskinca sordu. Ancak ondan da vaz gecti ve sadece artik elinde polisi cagirip bizi tutuklama caresi kaldigini soyledi.
Hasidik bayan bunu duyunca "benim dedem ve babaannem zorla arabalara tikistirilip transfer edildiler. Koyun gibi gitmek zorunda kaldilar. Ben dunyanin bu en ozgur yerinde ayni sekilde Shabat'i ihlal etmek zorunda birakilmayacagim. Tutuklayin beni." dedi.
Pilot bunu duyunca cok hislendi ve guvenlik sorumlusunu kabine alip konusmaya basladi. Sonunda bir kac dakika sonra guvenlik soumlusu, bu bayan ve ben 15 dakikalik bir "Hayat yuruyusune" ciktik. New York tarihinin en soguk gecelerinden birinde -23 derecede 15 dakikalik hayat yuruyusumuz.
Yalnizca bir sartla dediler: "Otobusler tum yolculari bagajlari alabilecekleri yere kadar goturduler, sizi biz en yakin giris kapisina kadar goturenbiliriz, ondan sonra basinizin caresine bakacaksiniz."
En yakin nokta ise Delta havayollarinin Sky Priority denilen VIP bekleme salonu imis.
Yani otobus ile gidenler hava alani disinda ve Shabati yerde yatarak gecirmek durumu ile karsi karsiya kaldilar, biz ise cok daha rahat bir ortama vardik.
Arada yemek olarak yanimda yarim paket cukulata ve bir avuc findik vardi.
Hasidik Bayan ise 1 kutu sardalye ve iki dilim ekmek sahibi idi.
Hepsini butun Shabat paylasmaktan baska tek yemek olarak bu VIP salonunda kereviz dali ve kesilmis havuc vardi.
Iki dilim ekmek ile Kidush yapip sardalye yedik. Bu arada tum ucuslar ertelendigi icin Delta'nin Tel Aviv'e olan ucusu da ertelenmis ve bazi Israel'li yolcular da bu bekleme salonundaydilar. Kendi sozleri ile hayatlarinin en etkileyici Kidush'unu izlemisler.
Bol bol havuc ve kereviz dali, biraz cukulata ve biraz findik ile Delta VIP salonunda Hasidik bir Bayan ile gecirdigim bu Shabat ozellikle Hasidik toplumun bendeki imaji uzerinde cok etkisi oldu. Bu bayan bir hukuk firmasinda calisiyor ve Cince ogrenmekte. Is icin Cin'de imis ve o da Los Angeles'ten New York'a donus yolunda idi. 11 cocuk annesi bu bayan hayatimda sohbet ettigim belki de en kulturlu, en inancli ve kendinden, toplumundan emin ve gururlu bir bayandi diyebilirim.
Tabii bu arada bazi baska Halaha problemleri ile de karsilastik.
Mesela tualetlerde cesmeler ve sifonlar otomatik gozler ile calismakta ve Shabat'ta kullanilamaz.
Bir yerden bir yere gecerken kapilar otomatik.
Cesme ve tualet sorununu orada temizlikte calisan zenci bir gorevli sayesinde calisanlarin kullandiklari mutfaktaki cesme ve kendi eski model tualetlerini kullanarak hal ettik. Bir yerden bir yere gecis icin ise baskalarinin gectikleri anlari yakalayarak.
O zenci gorevlinin saygisi ve anlayisi keske bizim bazi Yahudilerimiz'de olsaydi.
Sonunda Motsai Shabat bavullarimizi kisa surede bulup bir taxi ile evimizin yolunu tuttuk.
Ama bu sure icinde Shabat'in bir secenek degil bir gercek oldugunu kendime ve en onemlisi cocuklarima tekrar hatirlattim.
25 gun California'da ailemden uzak 3 Shabat gecirdikten sonra evime 30 dakika uzakta bir Shabat daha gecirmek zorunda kalmamin nedenlerini dusunmeye daha vaktim var. Ama ilk once bunun bir secim olamayacagini tekrar hatirlamak beni kuvvetlendirdi.
O otobuse binip ne durumda kalabilecegimizi bilemiyorum ama israr edince ne sekilde durumun bittigini gordum.
HaShem hic bir Yahudi'yi Shabatsiz birakmasin.
Shabatsiz olabilecegini dusunenlerin de onlerine onlara gercegi gorup sevgi ile sarabilecekleri durumlar yaratsin...
Bu hafta sonu ABD'nin Orta ve Dogu bolgelerini etkileyen kar firtinasindan dolayi Los Angeles'ten New York'a donerken basimdan gecen Shabat macerasini paylasmak istiyorum.
Persembe gecesi Los Angeles'tan New York'a olan ucusum gece 9:30 yerine gece yarisi 12'de yola cikti. Daha evvelki ucuslar iptal oldugundan biz seviniyorduk, en azindan New York'a varacaktik.
Ucusun 3'uncu saatinde pilot New York'ta firtinanin beklenenden daha fazla etkili olmasi nedeni ile tum hava alanlarinin kapandigini ve bizim de Detroit'e inecegimizi bildirdi.
Sabah 6 gibi Detroit'e indik ve 9'da tekrar kalkacagimizi anons ettiler.
Arada ucustaki ve baska ucuslardaki Yahudiler bir araya gelmeye basladik ve alternatif yollar aramaya basladik. Ama nafile. Yapacak bir sey yok bekliyoruz. 9 oldu 10. 10 oldu 11 ve sonunda 12'de bizi tekrar ucaga aldilar ve piste ciktik. Saat oglen 12 ve 1,5 saat ucus, ucaktan cikmak vs en gec 2 - 2,5 ta evimizin yolunda oluruz diye dusunuyorduk. Tabii ucaktaki hesap, Detroit kontrol kulesinden geri dondu. Saat 2'de ancak havalanabildik. Arada tekrar kapiya dondugumuz halde bile inmemize izin vermediler.
Neyse saat 3:20 New York'a indik.
Shabat 4:23.
18 dakika da gunes batimina yani 4:41'e kadar eve varmak icin 1 saat 20 dakika var. Benim icin yol 30-40 dakika arasi. Bavulumu birakmaya karar verdim ve bulabildigim ilk taxi ile eve gidecektim.
Yine ucaktaki hesap geri dondu.
Tam uc saat ucagin icinde bekledik. Arada saat 6:30 ve Shabat.
Benim ucusumda 7 Yahudi ve bir kac tane Israel'li vardi.
Sonunda ucagi kapiya getirmek yerine bizi otobusler ile terminale tasimaya karar verdiler.
Shabat!!!
Ucagin kapisi acildi ve muthis bir soguk ve ruzgar ile yolcular merdivenlerden otobuse gecmeye basladilar. Her yer buz.
7 Yahudi'nin 2 tanesi genc bir cift ve bayan hamile. Shabat olmadan bu bayan Rav'i ile konustu ve hamileligi yuzunden bir araba ile (soforu Yahudi olmayan) en yakin bir otele veya isterse yakinda oturan bir akrabasina gitme izni aldi.
Ilk once hepimiz otobuse binmeyi red ettik. Arada pilotlar ve guvenlik sorumlulari bastiriyorlar biz yok binmeyiz diye diretiyoruz. Sonunda Hasidik bir Bayan ve benim disimda diger Yahudiler otobuse binmeye razi oldular.
Ucakta 2 Pilot, Hasidik bayan, JFK hava alani guvenlik sorumlusu ve ben kaldik.
Biz yalvariyoruz ki bize otobusun yanindan yurume izni versinler veya yanimiza guvenlik araclari ile refakat edip yurumemize izin versinler. Guvenlik sorumlusu eger boyle bir sey yaparsa $500 ceza alacagini soyledi. Biz de "tamam biz oderiz bu cezayi yeterki yurumemizi sagla" diye onerdik. Pilot "ya $200'a Los Angeles'ten geldiniz 10 dakika yuruyus icin $500'mi odeyeceksiniz?" diye saskinca sordu. Ancak ondan da vaz gecti ve sadece artik elinde polisi cagirip bizi tutuklama caresi kaldigini soyledi.
Hasidik bayan bunu duyunca "benim dedem ve babaannem zorla arabalara tikistirilip transfer edildiler. Koyun gibi gitmek zorunda kaldilar. Ben dunyanin bu en ozgur yerinde ayni sekilde Shabat'i ihlal etmek zorunda birakilmayacagim. Tutuklayin beni." dedi.
Pilot bunu duyunca cok hislendi ve guvenlik sorumlusunu kabine alip konusmaya basladi. Sonunda bir kac dakika sonra guvenlik soumlusu, bu bayan ve ben 15 dakikalik bir "Hayat yuruyusune" ciktik. New York tarihinin en soguk gecelerinden birinde -23 derecede 15 dakikalik hayat yuruyusumuz.
Yalnizca bir sartla dediler: "Otobusler tum yolculari bagajlari alabilecekleri yere kadar goturduler, sizi biz en yakin giris kapisina kadar goturenbiliriz, ondan sonra basinizin caresine bakacaksiniz."
En yakin nokta ise Delta havayollarinin Sky Priority denilen VIP bekleme salonu imis.
Yani otobus ile gidenler hava alani disinda ve Shabati yerde yatarak gecirmek durumu ile karsi karsiya kaldilar, biz ise cok daha rahat bir ortama vardik.
Arada yemek olarak yanimda yarim paket cukulata ve bir avuc findik vardi.
Hasidik Bayan ise 1 kutu sardalye ve iki dilim ekmek sahibi idi.
Hepsini butun Shabat paylasmaktan baska tek yemek olarak bu VIP salonunda kereviz dali ve kesilmis havuc vardi.
Iki dilim ekmek ile Kidush yapip sardalye yedik. Bu arada tum ucuslar ertelendigi icin Delta'nin Tel Aviv'e olan ucusu da ertelenmis ve bazi Israel'li yolcular da bu bekleme salonundaydilar. Kendi sozleri ile hayatlarinin en etkileyici Kidush'unu izlemisler.
Bol bol havuc ve kereviz dali, biraz cukulata ve biraz findik ile Delta VIP salonunda Hasidik bir Bayan ile gecirdigim bu Shabat ozellikle Hasidik toplumun bendeki imaji uzerinde cok etkisi oldu. Bu bayan bir hukuk firmasinda calisiyor ve Cince ogrenmekte. Is icin Cin'de imis ve o da Los Angeles'ten New York'a donus yolunda idi. 11 cocuk annesi bu bayan hayatimda sohbet ettigim belki de en kulturlu, en inancli ve kendinden, toplumundan emin ve gururlu bir bayandi diyebilirim.
Tabii bu arada bazi baska Halaha problemleri ile de karsilastik.
Mesela tualetlerde cesmeler ve sifonlar otomatik gozler ile calismakta ve Shabat'ta kullanilamaz.
Bir yerden bir yere gecerken kapilar otomatik.
Cesme ve tualet sorununu orada temizlikte calisan zenci bir gorevli sayesinde calisanlarin kullandiklari mutfaktaki cesme ve kendi eski model tualetlerini kullanarak hal ettik. Bir yerden bir yere gecis icin ise baskalarinin gectikleri anlari yakalayarak.
O zenci gorevlinin saygisi ve anlayisi keske bizim bazi Yahudilerimiz'de olsaydi.
Sonunda Motsai Shabat bavullarimizi kisa surede bulup bir taxi ile evimizin yolunu tuttuk.
Ama bu sure icinde Shabat'in bir secenek degil bir gercek oldugunu kendime ve en onemlisi cocuklarima tekrar hatirlattim.
25 gun California'da ailemden uzak 3 Shabat gecirdikten sonra evime 30 dakika uzakta bir Shabat daha gecirmek zorunda kalmamin nedenlerini dusunmeye daha vaktim var. Ama ilk once bunun bir secim olamayacagini tekrar hatirlamak beni kuvvetlendirdi.
O otobuse binip ne durumda kalabilecegimizi bilemiyorum ama israr edince ne sekilde durumun bittigini gordum.
HaShem hic bir Yahudi'yi Shabatsiz birakmasin.
Shabatsiz olabilecegini dusunenlerin de onlerine onlara gercegi gorup sevgi ile sarabilecekleri durumlar yaratsin...
Salı, Kasım 12, 2013
FACEBOOK'SUZ SHABAT
bs"d
Facebook'un kurucusu Mark Tzukerberg'in kiz kardesi haftanin bir gununu Facebook'suz, teknolojisiz gecirme cagrisinda bulundu.
Dijital Shabat.
Hayattaki en onemli olguya, aileye odaklanma gunu olarak haftada bir gunu teknolojisiz, Facebook'suz gecirmek.
Cok mu zor?
Cuma, Ağustos 12, 2011
Cuma, Temmuz 09, 2010
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)






