bs"d
Bugün Özel bir gün
Bugün 2449 yılında (bundan tam 3320 yıl önce), Matan Tora'nın (Tora'nın alınışının) birkaç gün öncesinde T-nrı bizleri seçilmiş halk olarak ilan ettiğini açıkladı:
וִהְיִיתֶם לִי סְגֻלָּה מִכָּל-הָעַמִּים, כִּי-לִי כָּל-הָאָרֶץ
(Şemot 19:5)
Bunun sonucunda,
Bugün bazı çevrelerde "Soy günü; Yom Ameyuhad.
Sivan Ayında Tahanun - Af duaları Şavuot bayramı sonrasına kadar yoktur. Bu cemaatsel geleneğe göre hemen bayram ertesine veya bayramın 1 hafta sonrasına kadar değişebilir.
Kaynak: Kitzur Shulchan Aruch 22:8, 198:14
Aaron ESKENAZI
Pazartesi, Mayıs 25, 2009
Pazar, Mayıs 24, 2009
HER GUN 1 ALAHA -- 24 MAYIS 2009
bs"d
Roş Hodeş Onuruna
Bugün Roş Hodeş Sivan, yahudi takviminin 3. ayı.
Roş Hodeş onuruna normal günlerden farklıdaha özel bir seuda (yemek) yapma mitsvası vardır.
Roş Hodeş onuruna yeni kıyafetler giymek de doğru bir hareket olacaktır.
Roş Hodeş'te tahanunim - af duaları söylenmez.
Kaynak: Kitzur Shulchan Aruch 77:2
Hodeş Tov!
HERGÜN 1 ALAHA
Aaron ESKENAZI
Roş Hodeş Onuruna
Bugün Roş Hodeş Sivan, yahudi takviminin 3. ayı.
Roş Hodeş onuruna normal günlerden farklıdaha özel bir seuda (yemek) yapma mitsvası vardır.
Roş Hodeş onuruna yeni kıyafetler giymek de doğru bir hareket olacaktır.
Roş Hodeş'te tahanunim - af duaları söylenmez.
Kaynak: Kitzur Shulchan Aruch 77:2
Hodeş Tov!
HERGÜN 1 ALAHA
Aaron ESKENAZI
HER GUN 1 ALAHA -- 23 MAYIS 2009
bs"d
Her Dakikayı Değerlendir
"T-nrı Moshe' ye konuştu ve dediki: Levilere Mişkan ' ın sorumluluğunu ver, kurulumunu ve ona ait olan herşeyi... Mişkan' ın yeri değişeceği zaman, Leviler onu sökmeli ve kamp yapılacağı zaman, onu inşa etmelidirler." (Bamidvar: 1:49-52)
" Sadece Leviler değil, tam tersine ruhları aydınlanmış, dünya sakinleri arasındaki her insan ve bunu T-nrı' nın huzuruna çıkmak ve O 'na hizmet etmek için, O 'na ibadet etmek için, O ' nu tanımak için ve adil, dürüst olmak için yönlendiren ve bir insana özgü birçok tutkunun boyundurluğundan kurtulmuş kişi aynı şekilde kutsanır, Kutsallar arasında bir Kutsayıcı, ve T-nrı sonsuza kadar onun kaderi ve talihi, kısmeti olacak... Aynı Kohenler ve Leviler gibi (Maimonides)
1955 yılının yazında genç bir adam Lubawitscher Rebbe' ye bir şehire yapacağı kısa bir gezi ile ilgili planını yazdı.
Rebbe cevabında, bu gencin oradaki Yahudileri pozitif etkilemesi gerektiği konusunda ısrar etti.
Çöldeki yolculukları sırasında, Rebbe anlatıyor, Yahudi halkı Mişkan ' ı inşa ettiler, her durakta tekrardan kurulan, taşınabilir bir ibadet evi. Mişkan yüksek ve altın kaplanmış duvarları, bir çok katmandaki işlemeli duvar halıları ile, kolonlardan oluşan büyük duvar, direkler yüzlerce taban maddesi ve bir sürü diğer bölümü ve parçaları ile Tora ' da en ince detayına kadar yazılmış göze çarpan bir yapıydı. Bir işçi takımı - binlerce Levi- her kamp yerinde bütün parçaları boşaltıp, Mişkan ' ı tekrar inşa ediyor ve eğer T-nrı halka ilerlemelerini söylerse, demonte edip araçlara yüklüyorlardı.
T-nrı ' nın varlığını simgeleyen bir bulut, Mişkan' ın üzerinde bulunuyordu.
Eğer bulut yukarı yükselirse, bu hareket etmek anlamına gelen T-nrısal bir işaretti.
Tora ' da diyorki: "T-nrı ' nın kelimelerine göre Israeloğulları hareket ettiler ve T-nrı ' nın kelimelerine göre kamp yaptılar. Bulut Mişkan ' ın üzerinde dinlendiği sürece kamp yaptılar...Eğer bulut günlerce Mişkan ' ın üzerinde durduysa, T-nrı ' nın emrini dinleyip hareket etmediler. Bazı zamanlar bulut sadece çok az gün Mişkan' ın üzerindeydi... bazen akşamdan sabaha... Ne zaman bulut yükseldiyse, ozaman hareket ettiler."
Ve en kısa zamanlarda bile Mişkan, en küçük parçasına ve bağlantısına kadar tekrar kuruldu, T-nrı ile buluşulabilen bir yer olduğu için, bir gün için bile olsa.
"Aynı şekilde sen de" yazdı Rebbe, oraya vardıktan sonra her boş dakikanı, oradaki Yahudileri ziyaret etmek ve onlara Tora ' nın kaynaklarını götürmek için kullanman lazım, orada ne kadar kalmak istediğinin farkı olmaksızın.
Aaron Ashkenazi
Her Dakikayı Değerlendir
"T-nrı Moshe' ye konuştu ve dediki: Levilere Mişkan ' ın sorumluluğunu ver, kurulumunu ve ona ait olan herşeyi... Mişkan' ın yeri değişeceği zaman, Leviler onu sökmeli ve kamp yapılacağı zaman, onu inşa etmelidirler." (Bamidvar: 1:49-52)
" Sadece Leviler değil, tam tersine ruhları aydınlanmış, dünya sakinleri arasındaki her insan ve bunu T-nrı' nın huzuruna çıkmak ve O 'na hizmet etmek için, O 'na ibadet etmek için, O ' nu tanımak için ve adil, dürüst olmak için yönlendiren ve bir insana özgü birçok tutkunun boyundurluğundan kurtulmuş kişi aynı şekilde kutsanır, Kutsallar arasında bir Kutsayıcı, ve T-nrı sonsuza kadar onun kaderi ve talihi, kısmeti olacak... Aynı Kohenler ve Leviler gibi (Maimonides)
1955 yılının yazında genç bir adam Lubawitscher Rebbe' ye bir şehire yapacağı kısa bir gezi ile ilgili planını yazdı.
Rebbe cevabında, bu gencin oradaki Yahudileri pozitif etkilemesi gerektiği konusunda ısrar etti.
Çöldeki yolculukları sırasında, Rebbe anlatıyor, Yahudi halkı Mişkan ' ı inşa ettiler, her durakta tekrardan kurulan, taşınabilir bir ibadet evi. Mişkan yüksek ve altın kaplanmış duvarları, bir çok katmandaki işlemeli duvar halıları ile, kolonlardan oluşan büyük duvar, direkler yüzlerce taban maddesi ve bir sürü diğer bölümü ve parçaları ile Tora ' da en ince detayına kadar yazılmış göze çarpan bir yapıydı. Bir işçi takımı - binlerce Levi- her kamp yerinde bütün parçaları boşaltıp, Mişkan ' ı tekrar inşa ediyor ve eğer T-nrı halka ilerlemelerini söylerse, demonte edip araçlara yüklüyorlardı.
T-nrı ' nın varlığını simgeleyen bir bulut, Mişkan' ın üzerinde bulunuyordu.
Eğer bulut yukarı yükselirse, bu hareket etmek anlamına gelen T-nrısal bir işaretti.
Tora ' da diyorki: "T-nrı ' nın kelimelerine göre Israeloğulları hareket ettiler ve T-nrı ' nın kelimelerine göre kamp yaptılar. Bulut Mişkan ' ın üzerinde dinlendiği sürece kamp yaptılar...Eğer bulut günlerce Mişkan ' ın üzerinde durduysa, T-nrı ' nın emrini dinleyip hareket etmediler. Bazı zamanlar bulut sadece çok az gün Mişkan' ın üzerindeydi... bazen akşamdan sabaha... Ne zaman bulut yükseldiyse, ozaman hareket ettiler."
Ve en kısa zamanlarda bile Mişkan, en küçük parçasına ve bağlantısına kadar tekrar kuruldu, T-nrı ile buluşulabilen bir yer olduğu için, bir gün için bile olsa.
"Aynı şekilde sen de" yazdı Rebbe, oraya vardıktan sonra her boş dakikanı, oradaki Yahudileri ziyaret etmek ve onlara Tora ' nın kaynaklarını götürmek için kullanman lazım, orada ne kadar kalmak istediğinin farkı olmaksızın.
Aaron Ashkenazi
Cuma, Mayıs 22, 2009
Perşembe, Mayıs 21, 2009
YOM YERUSHALAYIM -- YERUSHALAYIM GUNU
bs"d
Bugun, Israil'in ebedi bas sehri Yerushalayim'in , Bet Hamikdash'in kalintilarinin asil sahiplerine kavusmalarinin yildonumu.
42 sene evvel Urdun isgali altinda iken Judenrein (Yahudilerden temizlenmis) hale getirilen , Yahudiler icin en kutsal mekan olan Mabed'in arta kalmis Bati Duvari'na dahi ulasmanin yasak oldugu Yerushalayim'de bugun tum dinlerin mensuplari ozgurce kendi dini mekanlarinda ibadetlerini yapabiliyorlar.
ACABA ...
Ozur dilerim duzeltmem lazim.
Yahudiler disinda tabii. Arap isgali altindaki Tapinak Tepe'ye Yahudiler'in cikip ibadet etmeleri , hatta gezinmeleri bile sinirli ve bazi durumlarda da yasak.
Bugun Yerushalayim'i bolmek isteyen , Yahudiligin kalbini algilayamayan Erev Rav'in kontrolundeyiz.
Dugunlerimizde dahi , en mutlu dakikalarimizda dahi unutmamak icin soz verdigimiz Yerushalayim'i pazarlamaya calisnan Erev Rav.
Yahudi yeni bir ev insa ediyorsa bu evinde bir parcayi bitirilmemis , boyanmamis olarak birakir. Yikim altinda olan , isgal altinda olan Tapinak hatirasina.
Yemek yedikten sonra sukran ederken , yine Yerushalayim'i anariz.
Yerushalayim'e doner dua ederiz.
Bugun 42 sene sonra halen Tapinak tepenin anahtarlarini Islamo-fashizme teslim eden zihniyetin hatalarini tasiyoruz.
IM ESHKAHEH YERUSHALAYIM ......
HER GUN 1 ALAHA -- 21 MAYIS 2009
bs"d
Yakşan Bayramımız Şavuot ve Tora Öğrenimi
Anglo-Yahudi mizahçı Hayim Bermant, Şavuot’un, en sevdiği bayram olduğunu söyler. Neden? Çünkü, Pesah’ta istediğiniz her şeyi yiyemezsiniz. Sukot’ta istediğiniz her yerde yiyemezsiniz (sadece Suka’da yemek yenilebilir). Roş-Aşana’da istediğiniz zaman yiyemezsiniz. Yom Kipur’da ise hiç bir şey yiyemezsiniz! Oysa Şavuot için böyle bir kısıtlama yoktur.
Şaka bir yana, her bayramdan farklı olarak, Şavuot için özel uygulamaların ön görülmemiş olması oldukça ilgi çekicidir. Şavuot’la ilgili göze çarpan tek uygulama, Bet-Amikdaş zamanında “Bikurim – İlk Meyveler”in tapınağa getirilmesidir. Ancak bu, bayramın, tarımla ilgili olan bölümüyle alakalıdır. Oysa, Mısır’dan Çıkış’ın anısına matsa ve acı otlar yediğimiz Pesah’tan ve çöldeki yolculuk sırasında kaldığımız çardakların anısına Suka’da oturduğumuz Sukot’tan farklı olarak, Şavuot’un tarihi yönüyle, “Zeman Matan Toratenu – Tora’mızın Veriliş Zamanı” olmasıyla bağlantılı olarak herhangi bir özel uygulama mevcut değildir.
Belki de, bayramın tarihi yönüyle ilgili olan uygulama, böylesine bir “hatırlatıcı” mitsvanın var olmamasıdır. Bu bakış açısını daha iyi anlayabilmek için, mitsvalarla ilgili eğitim ve uygulama konularına biraz daha yakından bakmaya çalışacağız.
Görünüşte, Tora öğrenimi sadece amaca giden bir yoldur. Eğitim, mitsvaların gerektiği gibi yerine getirilebilmesi için gerekli bilgiyi sağlar. İlk bakışta, bu tipteki bir yaklaşımın Hahamlarımızın sözlerinden doğduğu fikri ortaya çıkabilir. Talmud’da (Kiduşin 40) şu soru sorulur: “Hangisi daha önemlidir? Tora öğrenimi mi, yoksa Tora uygulaması mı? (Cevap :) “Gadol Talmud Şemevi Lide Maase – Eğitim daha önemlidir, çünkü uygulamayı beraberinde getirir.”
Ancak Rambam bu konuda daha farklı bir bakış açısı sunmaktadır. “Talmud Tora – Tora Öğrenimi” ile ilgili kurallardan bahsettiği bölümün başında, Rambam şöyle demektedir: ‘Eğitim uygulamadan önce gelir; çünkü, eğitim uygulamayı getirir fakat uygulama eğitimi getirmez.’ Başka bir deyişle, Tora eğitimi başlı başına bir amaç olmasaydı, uygulamanın eğitime yol açmaması o kadar önemli olmazdı. Bu sebeple, Rambam’a göre, eğitim ve uygulama konusunda birinciyi üstün kılan, ikinciyi beraberinde getirebilmesidir.
Rav Yitshak Hutner, eseri Pahad Yitshak’ın, Şavuot’la ilgili bölümlerinde, eğitim ve uygulama arasında daha da asimetrik bir bağlantıdan bahsetmektedir. Rav Hutner, Tora eğitiminin, mitsvaların yerine getirilişini, eğitimin bir parçası haline getirdiğini ve “aktif eğitim”i sağladığını açıklar. Bu şekilde eğitim, uygulamaya yönelik hale gelir. Bu bakış açısıyla, Talmud’dan yaptığımız yukarıdaki alıntıyı şu şekilde anlayabiliriz: “Uygulamayı beraberinde getiren eğitim daha önemlidir.”
Talmud, bu cümlenin devamında, eğitimin bağımsız ve kendisine ait bir özel öneme sahip olduğu fikrini savunur. Tora, içindeki emirlerin birçoğunun uygulanabileceği zamanın çok öncesinde verilmiştir. Örneğin, Erets-Yisrael’e özgü kurallar, çölde iken verilmişti; fakat elbette o zamanda uygulanabilirliği yoktu. Zira bu kurallar sadece Erets-Yisrael üzerinde uygulanabilirdi. Bu durum, Tanrı’nın bize Tora’yı, sadece mitsvaları nasıl yerine getireceğimizi tarif etmek için bir rehber olarak vermediğini, bunun yanında, onu iyice öğrenmemiz ve üzerinde düşünmemiz için verdiğini göstermektedir. Benzer bir şekilde, Gimara’nın değişik yerlerinde birçok kez karşımıza çıkan “Tora Umitsvot – Tora ve Mitsvalar” ifadesi de, Tora eğitiminin ve Tora uygulamasının Tanrı’ya yönelik hizmette iki farklı yön olduğunu göstermektedir. Aynı şekilde, “Deroş Vekabel Sehar – (Tora’nın sözlerinin anlamını) araştır ve (manevi) kazanç edin” deyişi de, eğitimin kendine özel bir değeri olduğunu belirtmektedir.
Tora eğitiminin bu, uygulamadan bağımsız özelliği; Tora’nın, Sinay Dağı’nda doruğa ulaşan kollektif tecrübe sırasında ve milletin tüm bireylerinin Tanrı’ya bizzat şahit olduğu, dünya üzerinde bir benzerinin gerçekleşmediği bir ortamda söylenmiş “Tanrı’nın sözleri” olmasından kaynaklanır. Bu olağanüstü tecrübenin temeli elbette ki, Tanrı’ya inancın ve tapınmanın gerekliliğini, Şabat kurallarına uyulmasının önemini vs. öğreten “bir bilgi bankası”nın alınması değildi. Zira bu bilgiler, Tora’nın alınışından önce bile Bene-Yisrael tarafından bilinmekteydi. Sinay Dağı’ndaki tecrübeyi olağanüstü kılan özellik, tüm bir milletin Tanrı’nın varlığına, emirlerin verilişi yoluyla şahit olmasıdır. Böylesine bir tecrübe tarihin başka hiçbir döneminde, başka hiçbir millet tarafından yaşanmamıştır. Tanrı Sinay’da Bene-Yisrael’e kendisini göstermiştir.
Tora öğrendiğimiz zaman, Sinay Dağı’ndaki tecrübeyi tekrar yaşamış oluruz. Tora öğrenerek, sadece mitsvaların ne tür detaylara sahip olduklarını öğrenmez, aynı zamanda bunların Tanrı tarafından bize söylenişini tekrar yaşarız. Rav David Rosen, şu sözleri söylemiştir: “Dua ettiğim zaman Tanrı ile konuşurum. Tora öğrendiğim zaman ise, Tanrı benimle konuşur.”
Rabi Josh Berman’a göre, Tanah’ın hiçbir yerinde Şavuot bayramının, Tora’nın veriliş günü olarak sunulmamış olmasının sebebi de budur. Her ne kadar Tora’nın verilişi ile Şavuot, yılın aynı dönemine rastlarsa da, Tora, bu olayın Şavuot’ta gerçekleştiğini hiçbir yerde söylememiştir. Çünkü eğer böyle olsaydı, Şavuot bayramı, sadece Tora’nın verilişinin anısına düzenlenmiş olan, tarihi köklere dayalı bir bayram olacaktı. Oysa Tora öğrenimi sayesinde bu, senede bir kez kutlanan bir olaydan çok farklı bir hal alır. Zira Tora öğrenimi, Sinay’daki tecrübenin tekrar yaşanması demektir ve her an bu tecrübe yenilenebilir.
Aaron Ashkenazi
Yakşan Bayramımız Şavuot ve Tora Öğrenimi
Anglo-Yahudi mizahçı Hayim Bermant, Şavuot’un, en sevdiği bayram olduğunu söyler. Neden? Çünkü, Pesah’ta istediğiniz her şeyi yiyemezsiniz. Sukot’ta istediğiniz her yerde yiyemezsiniz (sadece Suka’da yemek yenilebilir). Roş-Aşana’da istediğiniz zaman yiyemezsiniz. Yom Kipur’da ise hiç bir şey yiyemezsiniz! Oysa Şavuot için böyle bir kısıtlama yoktur.
Şaka bir yana, her bayramdan farklı olarak, Şavuot için özel uygulamaların ön görülmemiş olması oldukça ilgi çekicidir. Şavuot’la ilgili göze çarpan tek uygulama, Bet-Amikdaş zamanında “Bikurim – İlk Meyveler”in tapınağa getirilmesidir. Ancak bu, bayramın, tarımla ilgili olan bölümüyle alakalıdır. Oysa, Mısır’dan Çıkış’ın anısına matsa ve acı otlar yediğimiz Pesah’tan ve çöldeki yolculuk sırasında kaldığımız çardakların anısına Suka’da oturduğumuz Sukot’tan farklı olarak, Şavuot’un tarihi yönüyle, “Zeman Matan Toratenu – Tora’mızın Veriliş Zamanı” olmasıyla bağlantılı olarak herhangi bir özel uygulama mevcut değildir.
Belki de, bayramın tarihi yönüyle ilgili olan uygulama, böylesine bir “hatırlatıcı” mitsvanın var olmamasıdır. Bu bakış açısını daha iyi anlayabilmek için, mitsvalarla ilgili eğitim ve uygulama konularına biraz daha yakından bakmaya çalışacağız.
Görünüşte, Tora öğrenimi sadece amaca giden bir yoldur. Eğitim, mitsvaların gerektiği gibi yerine getirilebilmesi için gerekli bilgiyi sağlar. İlk bakışta, bu tipteki bir yaklaşımın Hahamlarımızın sözlerinden doğduğu fikri ortaya çıkabilir. Talmud’da (Kiduşin 40) şu soru sorulur: “Hangisi daha önemlidir? Tora öğrenimi mi, yoksa Tora uygulaması mı? (Cevap :) “Gadol Talmud Şemevi Lide Maase – Eğitim daha önemlidir, çünkü uygulamayı beraberinde getirir.”
Ancak Rambam bu konuda daha farklı bir bakış açısı sunmaktadır. “Talmud Tora – Tora Öğrenimi” ile ilgili kurallardan bahsettiği bölümün başında, Rambam şöyle demektedir: ‘Eğitim uygulamadan önce gelir; çünkü, eğitim uygulamayı getirir fakat uygulama eğitimi getirmez.’ Başka bir deyişle, Tora eğitimi başlı başına bir amaç olmasaydı, uygulamanın eğitime yol açmaması o kadar önemli olmazdı. Bu sebeple, Rambam’a göre, eğitim ve uygulama konusunda birinciyi üstün kılan, ikinciyi beraberinde getirebilmesidir.
Rav Yitshak Hutner, eseri Pahad Yitshak’ın, Şavuot’la ilgili bölümlerinde, eğitim ve uygulama arasında daha da asimetrik bir bağlantıdan bahsetmektedir. Rav Hutner, Tora eğitiminin, mitsvaların yerine getirilişini, eğitimin bir parçası haline getirdiğini ve “aktif eğitim”i sağladığını açıklar. Bu şekilde eğitim, uygulamaya yönelik hale gelir. Bu bakış açısıyla, Talmud’dan yaptığımız yukarıdaki alıntıyı şu şekilde anlayabiliriz: “Uygulamayı beraberinde getiren eğitim daha önemlidir.”
Talmud, bu cümlenin devamında, eğitimin bağımsız ve kendisine ait bir özel öneme sahip olduğu fikrini savunur. Tora, içindeki emirlerin birçoğunun uygulanabileceği zamanın çok öncesinde verilmiştir. Örneğin, Erets-Yisrael’e özgü kurallar, çölde iken verilmişti; fakat elbette o zamanda uygulanabilirliği yoktu. Zira bu kurallar sadece Erets-Yisrael üzerinde uygulanabilirdi. Bu durum, Tanrı’nın bize Tora’yı, sadece mitsvaları nasıl yerine getireceğimizi tarif etmek için bir rehber olarak vermediğini, bunun yanında, onu iyice öğrenmemiz ve üzerinde düşünmemiz için verdiğini göstermektedir. Benzer bir şekilde, Gimara’nın değişik yerlerinde birçok kez karşımıza çıkan “Tora Umitsvot – Tora ve Mitsvalar” ifadesi de, Tora eğitiminin ve Tora uygulamasının Tanrı’ya yönelik hizmette iki farklı yön olduğunu göstermektedir. Aynı şekilde, “Deroş Vekabel Sehar – (Tora’nın sözlerinin anlamını) araştır ve (manevi) kazanç edin” deyişi de, eğitimin kendine özel bir değeri olduğunu belirtmektedir.
Tora eğitiminin bu, uygulamadan bağımsız özelliği; Tora’nın, Sinay Dağı’nda doruğa ulaşan kollektif tecrübe sırasında ve milletin tüm bireylerinin Tanrı’ya bizzat şahit olduğu, dünya üzerinde bir benzerinin gerçekleşmediği bir ortamda söylenmiş “Tanrı’nın sözleri” olmasından kaynaklanır. Bu olağanüstü tecrübenin temeli elbette ki, Tanrı’ya inancın ve tapınmanın gerekliliğini, Şabat kurallarına uyulmasının önemini vs. öğreten “bir bilgi bankası”nın alınması değildi. Zira bu bilgiler, Tora’nın alınışından önce bile Bene-Yisrael tarafından bilinmekteydi. Sinay Dağı’ndaki tecrübeyi olağanüstü kılan özellik, tüm bir milletin Tanrı’nın varlığına, emirlerin verilişi yoluyla şahit olmasıdır. Böylesine bir tecrübe tarihin başka hiçbir döneminde, başka hiçbir millet tarafından yaşanmamıştır. Tanrı Sinay’da Bene-Yisrael’e kendisini göstermiştir.
Tora öğrendiğimiz zaman, Sinay Dağı’ndaki tecrübeyi tekrar yaşamış oluruz. Tora öğrenerek, sadece mitsvaların ne tür detaylara sahip olduklarını öğrenmez, aynı zamanda bunların Tanrı tarafından bize söylenişini tekrar yaşarız. Rav David Rosen, şu sözleri söylemiştir: “Dua ettiğim zaman Tanrı ile konuşurum. Tora öğrendiğim zaman ise, Tanrı benimle konuşur.”
Rabi Josh Berman’a göre, Tanah’ın hiçbir yerinde Şavuot bayramının, Tora’nın veriliş günü olarak sunulmamış olmasının sebebi de budur. Her ne kadar Tora’nın verilişi ile Şavuot, yılın aynı dönemine rastlarsa da, Tora, bu olayın Şavuot’ta gerçekleştiğini hiçbir yerde söylememiştir. Çünkü eğer böyle olsaydı, Şavuot bayramı, sadece Tora’nın verilişinin anısına düzenlenmiş olan, tarihi köklere dayalı bir bayram olacaktı. Oysa Tora öğrenimi sayesinde bu, senede bir kez kutlanan bir olaydan çok farklı bir hal alır. Zira Tora öğrenimi, Sinay’daki tecrübenin tekrar yaşanması demektir ve her an bu tecrübe yenilenebilir.
Aaron Ashkenazi
Salı, Mayıs 19, 2009
HER GUN 1 ALAHA -- 19 MAYIS 2009
bs"d
Öğrenelim, Öğrenelim, Öğrenelim
Atalarimdan biri bir keresinde 5. Lubaviç Rebbe’sinin huzuruna çıkmıştı. Ona “Rebbe, çocuklarımın büyüyünce eğitim almalarını, Tora’yı bilmelerini ve bilge insanlar haline gelmelerini istiyorum.” demiş.
“Buna çok sevindim.” demiş Rebbe, “O zaman bu akşam sen Talmud öğrenmeye başlıyorsun.”
“Ama ben çocuklarımın okumuş insanlar olmalarını istiyorum, kendim için artık çok geç bu yüzden böyle bir talebim yok.” Rebbe hemen cevap vermiş, “Sen kendin öğrenmeyip yalnızca çocuklarının öğrenmelerini istersen, onlar da büyüdüklerinde öğrenmeyip yalnızca çocuklarının öğrenmelerini isteyecekler, bu çocuklar da kendileri öğrenmeyip gelecek nesle bel bağlayacaklar ve sonunda kimse hiç bir şey öğrenmemiş olacak. Eğer sen öğrenirsen, çocukların da, torunların da, küçük torunların da öğrenmeyi sürdürecekler.”
***
Çiçekler ve pastalar, şimşekler ve yıldırımlar; bunlar Şavuot Bayramının simgeleri. Şavuot, ailenin buluştuğu bir Sederin olmadığı veya Hanuka hediyelerinin verilmediği az bilinen bir bayramdır. Medya ve trendlerin hayatımıza hükmettiği günümüz dünyası için Şavuot herhangi bir özelliği olmayan sıradan bir bayram gibi durmaktadır. Halbuki, Yahudiliğin bütün temeli bu bayrama dayanmaktadır çünkü Şavuot On Emir ve Tora’nın Yahudi milletine verildiği gündür.
Midraş, T-nrı Tora’yı Moşe’ye verdiğinde ondan Tora’nın Yahudiler için önemini kaybetmeyip canlı kalablmesi için kimlerin kefil olabileceği konusunda birkaç öneri istediğini anlatır. T-nrı’nın kabul etmediği birkaç öneriden sonra Moşe doğru öneriyi getirir: “Çocuklarımız! Çocuklarımız kefil olsunlar.” der. Ve böylece çocuklarımız 3321 yıldır süregelen güzel geleneklerimizin teminatı olurlar.
Her yıl olduğu gibi, bu yıl da Şavuot bayramında On Emir’i okuyacağız. Okumakla kalmayıp, emirlerin her birini tekrar hissedip bu kuralları hayatımızda uygulamaya kendimizi vakfedeceğiz. Yahudilik bize Tora’daki kelimelerin ilk defa duyulmuş gibi idrak edilip hayata geçirilmesini öğretir. Her duyum ve deneyim, T-nrı’nın kutsal sözlerine yeni bir yorum ve açılım getirir. ( Bu yüzden çocuklarımızı On Emir’in okunması sırasında, ki bu Cuma günü sabah saat 9 cıvarında olacak, sinagogda olmalarını sağlayıp bu deneyimi yaşatmamız çok önemlidir.)
***
Geçtiğimiz yüzyılların birinde Rus Eğitim Bakanı ünlü bir hahama sormuş: “ Yahudilik eğitimi ilk ne zaman verilir? Beş yaşında mı? On yaşında mı? Bar Mitzva’dan bir yıl önce mi? Yoksa evlenmeden önce alınan bir kursta mı?”. Haham gülümsemiş ve “Yahudi eğitimi doğmadan 20 yıl önce başlar.” demiş...
***
Çocuklarımızın sorumluluklarına sahip çıkmaları sayesinde Yahudi varlığı devam edecektir. Geleneklerimizin bilgisizlikten dolayı yok olmamaları için, bizi “kitabın halkı” yapıp yok olmamızı engelleyen bilgi hazinemizi korumak için, geçmişin bilgelerine saygı göstermek ve geleceğin bilgelerini yetiştirmek için bir öğrenme kararı alalım: Yahudilik ile ilgili herşeyi öğrenmeye kendimizi vakfedelim, zor soruları tekrar tekrar soralım, bu sorulara bugün için gecerli olana cevapları vermeye çalışalım, yeni düşünceler geliştirelim, köhneleşmiş dogmalardan kurtulalım.
Öğrenelim, öğrenelim, öğrenelim.
Yahudi milletinin hobisi öğrenmektir. Bu hobi geçmişimizi barındırır ve geleceğimizi şekillendirir.
***
Yazan: Rabbi Menachem Mendel Chitrik
Öğrenelim, Öğrenelim, Öğrenelim
Atalarimdan biri bir keresinde 5. Lubaviç Rebbe’sinin huzuruna çıkmıştı. Ona “Rebbe, çocuklarımın büyüyünce eğitim almalarını, Tora’yı bilmelerini ve bilge insanlar haline gelmelerini istiyorum.” demiş.
“Buna çok sevindim.” demiş Rebbe, “O zaman bu akşam sen Talmud öğrenmeye başlıyorsun.”
“Ama ben çocuklarımın okumuş insanlar olmalarını istiyorum, kendim için artık çok geç bu yüzden böyle bir talebim yok.” Rebbe hemen cevap vermiş, “Sen kendin öğrenmeyip yalnızca çocuklarının öğrenmelerini istersen, onlar da büyüdüklerinde öğrenmeyip yalnızca çocuklarının öğrenmelerini isteyecekler, bu çocuklar da kendileri öğrenmeyip gelecek nesle bel bağlayacaklar ve sonunda kimse hiç bir şey öğrenmemiş olacak. Eğer sen öğrenirsen, çocukların da, torunların da, küçük torunların da öğrenmeyi sürdürecekler.”
***
Çiçekler ve pastalar, şimşekler ve yıldırımlar; bunlar Şavuot Bayramının simgeleri. Şavuot, ailenin buluştuğu bir Sederin olmadığı veya Hanuka hediyelerinin verilmediği az bilinen bir bayramdır. Medya ve trendlerin hayatımıza hükmettiği günümüz dünyası için Şavuot herhangi bir özelliği olmayan sıradan bir bayram gibi durmaktadır. Halbuki, Yahudiliğin bütün temeli bu bayrama dayanmaktadır çünkü Şavuot On Emir ve Tora’nın Yahudi milletine verildiği gündür.
Midraş, T-nrı Tora’yı Moşe’ye verdiğinde ondan Tora’nın Yahudiler için önemini kaybetmeyip canlı kalablmesi için kimlerin kefil olabileceği konusunda birkaç öneri istediğini anlatır. T-nrı’nın kabul etmediği birkaç öneriden sonra Moşe doğru öneriyi getirir: “Çocuklarımız! Çocuklarımız kefil olsunlar.” der. Ve böylece çocuklarımız 3321 yıldır süregelen güzel geleneklerimizin teminatı olurlar.
Her yıl olduğu gibi, bu yıl da Şavuot bayramında On Emir’i okuyacağız. Okumakla kalmayıp, emirlerin her birini tekrar hissedip bu kuralları hayatımızda uygulamaya kendimizi vakfedeceğiz. Yahudilik bize Tora’daki kelimelerin ilk defa duyulmuş gibi idrak edilip hayata geçirilmesini öğretir. Her duyum ve deneyim, T-nrı’nın kutsal sözlerine yeni bir yorum ve açılım getirir. ( Bu yüzden çocuklarımızı On Emir’in okunması sırasında, ki bu Cuma günü sabah saat 9 cıvarında olacak, sinagogda olmalarını sağlayıp bu deneyimi yaşatmamız çok önemlidir.)
***
Geçtiğimiz yüzyılların birinde Rus Eğitim Bakanı ünlü bir hahama sormuş: “ Yahudilik eğitimi ilk ne zaman verilir? Beş yaşında mı? On yaşında mı? Bar Mitzva’dan bir yıl önce mi? Yoksa evlenmeden önce alınan bir kursta mı?”. Haham gülümsemiş ve “Yahudi eğitimi doğmadan 20 yıl önce başlar.” demiş...
***
Çocuklarımızın sorumluluklarına sahip çıkmaları sayesinde Yahudi varlığı devam edecektir. Geleneklerimizin bilgisizlikten dolayı yok olmamaları için, bizi “kitabın halkı” yapıp yok olmamızı engelleyen bilgi hazinemizi korumak için, geçmişin bilgelerine saygı göstermek ve geleceğin bilgelerini yetiştirmek için bir öğrenme kararı alalım: Yahudilik ile ilgili herşeyi öğrenmeye kendimizi vakfedelim, zor soruları tekrar tekrar soralım, bu sorulara bugün için gecerli olana cevapları vermeye çalışalım, yeni düşünceler geliştirelim, köhneleşmiş dogmalardan kurtulalım.
Öğrenelim, öğrenelim, öğrenelim.
Yahudi milletinin hobisi öğrenmektir. Bu hobi geçmişimizi barındırır ve geleceğimizi şekillendirir.
***
Yazan: Rabbi Menachem Mendel Chitrik
Cuma, Mayıs 15, 2009
AMERIKA'DA ANTISEMITIZM
bs"d
Amerika'da antisemitizm dunyanin en yuksek oranlari arasinda .
Orta/Bati Amerika degil 3 milyon Yahudi'nin yasadigi New York'ta bile artik bu daha da acikca hissedilebiliyor.
BROOKLYN'DE SWASTIKALAR
Bundan 2 ay kadar oncede Brooklyn'deki Sefarad cemaatinin okullarindan biri olan Yeshivat Shaarey Tora'nin da kapisina yazilan "kill the Jews" (Yahudileri oldurun) cumleleri ve cizilen swastikalar da maalesef basina yansitilmadi.
F,Q ,W ve B trenleri icinde de sikca rastlanan "kill the god murderer Jews" ibarelerini de aklimizda bulundurmaliyiz.
Hatirlatma maiyetinde hepsi Amerika'da cekilmis bir kac fotograf :
ASIL TEROR BU ISTE
bs"d
Bu sabah (14 Mayis Persembe) 4'u engelli cocuk olmak uzere 6 kisi trafik kazasinda hayatini kaybetti.
Ayni yerde bir hafta icinde olan kazalarda hayatini kaybeden sayisi 10 .
TRAFIK TERORU
Ama rahatsiz eden konu baska.
Cikan soylentilere gore bu kavsakta yolun genisletilmesi ve trafik isiklarinin konulmasi kazalari onliyebilirmis .
Basta cikartilan soylenti , civarda bulunan mezarlar yuzunden yolun genisletilemiyecegi ama sonradan ortaya cikan ise aslinda butce yetersizligi yuzunden.
Bu konuda henuz sadece Ibranice haber var : DEVLET TERORU
Ayni sey maalesef dunyanin bir cok yerinde vuku buluyor .
Otuz kusur tane gereksiz bakanlik kurup butun bu bedavacilara butce cikartanlarin boynuna...
Perşembe, Mayıs 14, 2009
HER GUN 1 ALAHA -- 14 MAYIS 2009
bs"d
Dalında meyve
Şabat günü ağaçtan koparılan meyve, yahudi olmayan biri tarafından kendi ihtiyacı için koparılmış olsa bile koparıldığı şabat günü yenilemez. Ancak şabat sonrası yenilebilinir.
Ağacın altında yatmakta olan bir meyveyi alıp yemek de yasaktır. Çünkü bu meyve şabat günü düşmüş olabilir, ve şabat günü düşmüş olan bir meyve aynı şabat günü yenilemez.
Şabat günü düşmüş veya koparılmış bir meyve, koparıldığı veya düştüğü şabat içersinde muktse - yani "şabat günü dokunulamaz eşyalar" olarak adlandırılır. Ve yerinden kıpırdatılamaz bile.
Kaynak: Kitsur Şulhan Aruh 80:9
Shabbat Shalom
- Aaron Eskenazi
Perşembe, 20 Iyar 5769
Dalında meyve
Şabat günü ağaçtan koparılan meyve, yahudi olmayan biri tarafından kendi ihtiyacı için koparılmış olsa bile koparıldığı şabat günü yenilemez. Ancak şabat sonrası yenilebilinir.
Ağacın altında yatmakta olan bir meyveyi alıp yemek de yasaktır. Çünkü bu meyve şabat günü düşmüş olabilir, ve şabat günü düşmüş olan bir meyve aynı şabat günü yenilemez.
Şabat günü düşmüş veya koparılmış bir meyve, koparıldığı veya düştüğü şabat içersinde muktse - yani "şabat günü dokunulamaz eşyalar" olarak adlandırılır. Ve yerinden kıpırdatılamaz bile.
Kaynak: Kitsur Şulhan Aruh 80:9
Shabbat Shalom
- Aaron Eskenazi
Perşembe, 20 Iyar 5769
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
