TEMEL MÜFREDAT VE HAREDİLER

bs"d

Haredi dünyasının normları içinde dahi, benim gözümde en önemli şey olsa dahi, sadece Tora öğrenerek var olunabileceğini düşünmek imkansız.

 Sadece bunun olması imkansız, seculer eğitimi de içeren müfredatın olması mutlaka gerekli...

 Haredi cemaati içinde bu eğitimi cesaretlendirmeli, bu çok önemli ve Harediler içinde bunun halen önemsiz olarak görülmesi bir utançtır. Hiç bir sebep yok. Tora öğrenimi içinde olan biri olarak şunu söyleyebilirim, bu temel müfredat eğitimi Tora öğrenimini hiç bir şekilde engellemiyor, tam tersine birlikte yapıldığı zaman bir birlerine yardımcı oluyorlar. Birinin hesabına öbüründen vaz geçmek için hiç bir neden yok.

Yeruşalayim Baş Hahamı Rav Aryeh Stern

HAREDİ ASKERLERİN YEMİN TÖRENİ

bs"d


Aslında bu gençlerin Haredilikleri sorgulanıyor ama aralarında herşeye rağmen hatta ailelerine baş kaldırarak ta askerlik hakkını kullananlar var. 

החיילים החרדים בגבעתי הצהירו אמונים

FOTOROMAN

bs"d

Siyah kipa giyenlerin askere gitmedikleri konusunda suçlandıkları yetmezmiş gibi

Örgü kipalılar askere gittikleri için suçlanıyorlar

Aramızdan kimse askere başkalarını kontrol etmek için gitmiyor.

Biz askere derin bir taahüt ... hissi ile gidiyoruz.

memlekete, topluma, Am Israel'e, Eretz Israel'e ve Tora'ya olan taahütümüz ile...

Bu fotoromanın tümü için --sadece İbranice:
Selfi Israeli #3

HAREDOFOBİA -- HAREDİ KORKUSU

bs"d



Pazar akşamı 10uncu kanalda "Haredi çoğunluğu yalanı" adı altında üç bölümlük bir programın ilki yayınlandı.
Kısaca izlemek isteyenler için: HAREDİ ÇOĞUNLUĞU YALANI # 1
Programın yapımcısı Avişay Ben-Hayim son senelerde hiloni (secüler) toplum içinde yayılmakta olan Haredi korkusunun, gelecekte çoğunluğa geçmeleri tehlikesi korkusunun gereksiz ve asılsız olduğunu işlemekte.
Bu korkunun yanında Haredi nefreti de giderek artmakta.
Ancak son senelerde Israel'de "hozer be'çuva" hareketinin yavaşladığı ve daha fazla kişinin "hozer be'şeela" hareketine katılması bunun baş nedeni imiş.
Haredi kadınların çalışma hayatına daha fazla katılmaları sonucu doğum oranlarında azalma olması ve hiloni kesimde ise bu oranın artmaya başlamış olması da nedenlerden biri.
Ayrıca hozer be çuva ailelerde gençlerin Haredi yaşamdan çekilmeleri de etken olmakta.
Son hozer be çuva kitlelerinin eskiden çok kapalı olan Haredi dünyası içine secüler dünyadan etkileri taşımaları ve geleneksel geto duvarlarının yıkılması, iki toplum arasında ilişkilerin yaygınlaşması da bu durumda rol oynamakta.

Programda sunulan yukardaki fikirlere katılmayanlar da az değil. Yani Haredi toplumun büyüme hızının yavaşlamasına rağmen yine etkisinin artarak süreceği fikrinde olanlar var.
Benim kendi naçizane gözlemim ise Israel toplumunda Yahudiliğe doğru büyük bir yaklaşma isteği var. Mutlaka Haredi yaşam şekli ile değil ama genelde Sefaradların yüz yıllarca sürdürdükleri ve Aşkenazların Israel'de ayak uydurmaya başladıkları "sınıflandırma" olmaksızın.
Sefaradlarda hiç bir zaman ortodox, katolik, protestan gibi saçma sınıflandırmalar olmadı.
Hatta Avrupa Yahudiliğini yakıp yıkan aydınlanma hareketi de olmadığı için "dindar" kavramı da laikliğin etkilediği toplumlarda dahi daha sonra ortaya çıktı.
Maalesef Yahudiliği din olarak tanımlayan kesim -- buna benim dinim Yahudi ama kendim Türk'üm, Amerikalı'yım vs diyen kesim -- Yahudiliğe en büyük zararı veren kesim oldu.
Israel'de de bu yavaş yavaş ortadan kalkacak umuyorum.
Haredi bir bölüm ve buna karşı Yahudiliğin gereklerinden nefret edercesine kaçan bir toplum iki uçta her zaman olacak. 
Ama gittikçe Yahudiliğin yaşam şeklinin din değil, Yahudi'nin doğal yaşam şekli olduğunu kavrayan toplum çoğunluğa geçecek.

Bu da kurucu ataların hatalarından biri olan "Israel'li" kimliği altında yeni bir ulus yaratma isteğinin tamamı ile iflas etmiş olması olacak. Yahudi yine Yahudi olacak.
Bu bakımdan iyi olacak kanımca.
Ama ayrıca yazacağım bir de negatif gözlemlerim var.
Daha sonra.

BEKLEME ODASINDA -- BİR ZENCİDEN

bs"d

Bunu bir zenci tweet etti:

HAREDİLER İMDADA YETİŞTİLER

bs"d

Geçenlerde Israel haberlerinde ilginç bir araştırmaya rastladım.
Haredi toplum içinde genç nesillerde %20 oranında bir kaçış varmış. Yani 10 çocuklu bir Haredi ailesinin ortalama 2 çocuğu ya örgü kıpalı, ya da hiloni (secüler) oluyorlarmış.

Bu da ortalama 1.4 çocuk sahibi olan secüler ailelere büyük bir yardım oluyor.
Anlayacağınız secüler Yahudilerin çoğalmasını Harediler sağlıyorlar. Onlar için de çocuk yaparak.
Doğa'da dengeleri korumak için görünmez bir el var galiba...

İSRAEL'İN GERÇEKLERİNİ ÖĞRENMEYE DEVAM

bs"d

Kızım Perşembe akşamı öğretmeninin evinden Eski Şehir'e yurtlarına geri dönerken İsrael'in bir gerçeği ile daha karşılaştı.

Brooklyn'de tanıdığı Haredimler gibi değil bunlar.

OBAMA'YI DELİ EDECEKLER

bs"d

Son zamanlarda özellikle Haredi görünümlü ve asker üniformalıları hedef alan terör saldırılarıninn artması üzerine Betar şehri sakinleri silahlanmaya başladılar.
Betar şehri Belediyesi tarafından desteklenen bu faaliyetten görüntüler.
İhtiyaç olmaması ve bu silahlar yüzünden kazaların olmaması umuduyla:

RUH HASTALIĞININ ÜST DERECESİ

bs"d

Bu Fotoğraf bu akşam Mea Şearim'de çekilmiş.
Askere giden Harediler protesto ediliyor.
Toplama kampı kıyafeti giydirilmiş gençlerin üzerlerindeki sarı band üzerinde şunlar yazılı:
"Gaz odalarına gitmek askere gitmekten daha iyidir..."
(עדיף ללכת לתאי הגזים ולא להיות חרד"ק)

Israel'in bunları toparlayıp Yad Vaşem'de mıntıka temizliğine koyması gerekiyor.

2015'İN TZAHA"L'I (ORDUSU)

bs"d

Kaynak: Ibranice

90'lı yıllarda Tzaha"l'da her 50 savaşçı askerden 1 tanesi Tora'ya uyan Yahudi iken (halk dilinde dindar -- dati) bugün her 3 askerden biri "dindar". (Not: bu benim kabul etmediğim bir terim ama kullanmak zorundayım)

1995'te % 12 olan "dindar" subay oranı ise bugün % 38'e çıkmış.

Bunun sebeplerinden birini Rabin'in katlinden sonra bu toplumun kendini ispat etme isteğine girmiş olması ve biz Yigal Amir'in kampından değiliz demek isteği olabilirmiş.
Katılmıyorum.
Bu sadece bu toplumun motivasyon kaynağının temelinin gittikçe sağlamlaşması.

Geçenlerde aşağıdaki tweet'e rastlamıştım ve büyük bir memnunluk duymaktayım.
Kafadan uydurma bir kimlik yaratmanın ömrü bu kadar. Tabii halen buna sıkı sıkı sarılmaya çalışanlar var ama rakkamları gittikçe azalacak.

Tzaha"l'da olanlar genel toplumunda çehresindeki değişimi göstermekte.
Daha Yahudi bir Israel.
Elit-ateist solun hoşuna gitmese de.
İnkar edilmeyecek bir şekilde tüm "Nevualar" (kehanetler) süratle gerçekleşiyor.

HİÇ HAREDİ PİLOT GÖRDÜNÜZ MÜ?

bs"d

Haredi Pilot'un hikayesi.


Kendi ağzından kaza.

PAPA'DAN DERS

bs"d

Kendi geleneklerine saygı gösterirsen ve onları korursan  karşındaki de sana ve geleneklerine saygı gösterir.

Daha evvel burada kısa hikayesini anlatan videoyu paylaştığım  Israel Cumhurbaşkanlığı ofisi genel müdürü (helal olsun bu kadına) Papa karşısında hem elini sıkmayarak, hem de bir Haç karşısında eğilmeyerek Papa'nın saygısını kazandı. Papa kendisi ile tanıştırılınca elleri arkasında kalan bayanın karşısında boynundaki Haç'ı da elleri ile örttü.

Bir saygısızlık yok.
Sadece Halaha'ya göre yaşamayı seçmiş bir Yahudi'ye zaten bu konularda çok dikkatli olmaya çalışan bir Papa'dan nezaket ve saygı.

AYIPTIR YA -- BİR DENEME

bs"d

Ne dersiniz?

INGILIZCE'NIN TERCUMESI:

Homosexuel gosterisindeki bicakli saldiriyi oven posterler Yerushlayim'in ultra-ortodox mahallelerinde gorunmekte.

POSTERIN TERCUMESI:

Cok uzun. Degmez bu Harediler hakikaten... Zaten hepsi parazit.

DEVAMI VAR...

BUNLAR DA HAREDİ -- AYNI GÜN

bs"d

Aynı homoseksüel yürüyüşünden bu görüntüleri Israel basınında görmek pek mümkün değil.
Çünkü Haredileri karanlık, kan dökmeye iştahlı, orta çağlardan kalma bir "sürü" olarak göstermiyor.
Bıçaklayan psikopatın resimleri her yerde ama hayat kurtaran bu gönüllülere bakan yok.

HELAL OLSUN BU KADINA

bs"d

11 cocuk annesi Rivka Ravitz, Cumhurbaskani Rivlin'in ofis menejeri.

Izlemeye deger:

The Many Roles of Rivka Ravitz

4 TERÖRİST İMHA EDİLDİ

bs"d

Bu gece Ramat Ha'Golan'da Suriye sınırında patlayıcı yerleştirmeye çalışan 4 teröristi Nahal Haredi askerleri belirledi ve Hava Kuvvetleri başarı ile imha etti.
Bu birliğin özelliği geçtiğimiz hafta Mea Şearim'de bir subayları bazı Harediler tarafından saldırıya uğrayan birlik olması. İğrenç bir saldırı ama güzel bir yanı da var. Bu subay Mea Şearim'de yaşayan bir askerini ziyarete gitmişti.
Yani Mea Şearim'in içinden dahi artık Tzaha"l'a katılan gençlerimiz var.
KEN YIRBU!

NETZAH YEHUDA -- HAREDİ ASKERLERİMİZ

bs"d

Haredi kardeşlerimizin ezber bozmaya çalışanları.
Çoğalsınlar.
Çoğalacaklar!

Netzah Yehuda Birliğinin kurucularından Rabbi Yitzhak Ben-Hayim

UYARı -- RAHATSıZ EDEBİLECEK FOTOĞRAFLAR

bs"d

UYARMADI  DEMEYIN:

Nahal Haredi:

Diğer hiç bir askerimizden bir farkları yok aslında.
Olmamalı da.
Ama Haredi askerler özellikle içlerinde yetiştikleri toplumun baskısına göğüs gerip, suyunu içtikleri, ekmeğini yedikleri memleketin sorumluluklarını ve haklarını diğer kardeşleri ile paylaşmayı seçtiler.
Keşke Tzaha"l kadar bizi koruyan Tora'yi da diğer kesitler biraz omuzlasalar.
O da olacak zamanla.

שבת שלום

BİR MİLYON MERKEL YÜRÜYÜŞÜ

bs"d

Pazartesi günü yolladığım "Bu fotoğrafta kim eksik ve neden eksik?" iletime devamen:

Son yılların en güzel cevabı geldi:

BİR MİLYON MERKEL YÜRÜYÜŞÜ

BU FOTOĞRAFTA KİM EKSİK VE NEDEN EKSİK?

bs"d

Kusuru kendisine söylenmeyen adam, ayıbını hüner sanır. 

Bu resme bakıp ta "OHA" olmamak elde değil.
Bu resimden kim eksik ve neden eksik?
Politik bir soru değil, göz oyunu da değil.
Sadece kronik bir sindromdan kaynaklanan bir eksiklik.

Bilene hediye filan yok. Sinirleriniz bozulmazsa hediyesi odur.