ÇOK FARK YOK

bs"d

Eski Başkan yardımcısı adayı Michelle Bachman İsrael ziyareti sonrası bütün Yahudiler'i Hristiyan yapmak gerektiğini söylemiş.

Bu da kılıçsız İsis.

İster İslamist olsun, isterse Evanjelist olsun hepsinin derdi dominasyon.

Ama önce Yahudiler.

Trump dümbeleğine de sıcak bakanlar hazır olsunlar.

http://m.washingtontimes.com/news/2015/nov/9/michele-bachmann-ends-israel-trip-plea-jews-conver/

YAHUDİ VE DEMOKRATİK Mİ?

bs"d

Geçen gün buraya astığım yazıda Tzaha"l'in değişen yüzünün (Tora'ya bağlı asker oranının ve subay oranının artışının) genel toplumun da bir yansıması olduğu ile ilgili yazıma ek olarak 2014'ten Israel Democracy Index tarafından yapılan araştırma sonuçlarını ekliyorum.

Bazı sonuçlar rahatsız edici.

Israel'in kimliğinin hangi özelliği senin için daha önemli?

Israel Yahudi ve Demokratik bir Devlet olarak tanımlanıyor.

Bu tanımlamanın hangi parçası senin için şahsen daha önemli?

Israel'in Yahudi vatandaşlarının diğer vatandaşlarına göre daha geniş haklara sahip olmasına katılıyorum.

Yahudi davalarına daha fazla bütçe ayrılmasına katılıyorum.

KRISTALLNACHT

bs"d

Bu gece 77 sene evvel Almanlar camlarımızı kırarak bizim kökümüzü kurutma amaçlarının ilk adımını attılar.

77 sene sonra orada camları kırılan bir evde korku ile titreyen ufak bir çocuk bu akşam torununun çocuğunun hupa altında Yahudi geleceğine göre Yeruşalayim'i unutmadığımızı sembolleyen bardağı kırdığını gururla izledi.

Yeruşalayim'i unutmadık. 2000 senedir.

Bunu da unutmayacağız.

Bugün Yeruşalayim'i unutmaya hazır olanlar bunu da unutacak olanların başında olacaklar.

Yazın bunu bir kenara.

ARLOZOROV'U KİM ÖLDÜRDÜ?

bs"d

Tetiği kimlerin çektiği biliniyor.
Olay yerinde ölmediği de biliniyor.
Getirildiği hastahanede kan kaybından ölüyor.
Aşağıdaki kısa filmde Profesör Yosef Agasi Arlozorov'a tıbbi yardımın yapılmamasını emredenin ve kan kaybından ölmesine neden olanın David Ben Gurion olduğunu iddia ediyor.
Her ne kadar aynı kanata dahil olsalarda Ben Gurion ile olan çekişmesi biliniyordu.

Ben şaşırmazdım eğer gerçek bu ise.
Av sezonu ile kendi gibi düşünmeyen Yahudiler'i Ingilizlere teslim eden, Menahem Begin'i öldürmek amacı ile Yitzhak Rabin'e batmakta olan Altalena'dan kaçıp denize atlayan Yahudileri yaylım ateşine tutması emrini veren yine aynı Ben Gurion.

Bizim tarihimiz maalesef doğum sancısı çeken diğer uluslar gibi kan ve ihanetlerle dolu.
Oslo dahil olmak üzere.
Hesabını burda vermeyenlerin akibetleri artık bize kalmıyor.

Kısa İbranice film için: Kim öldürdü?

BEN GURİON'UN KÜTÜPHANESİ

bs"d

David Ben Gurion'un 1922 senesinde Yeruşalayim'e yerleştiğinde şahsi kitaplığında 775 ciltlik bir servet yatıyordu. Bunların 340 tanesi İngilizce, 219 tanesi Almanca, 140 tanesi İbranice, 29 tanesi Fransızca, 13 tanesi Arapça, 7 tanesi Rusça, 2 tanesi Türkçe, 2 tanesi Rumca idiler. Ayrıca 15 değişik lisanda sözlük. Temeli bu şekilde olan kütüphanesi 1973 senesinde vefat ettiğinde 18,000 ciltten oluşmaktaydı.
Kitapta Viyana'ya yaptığı seyahatlerinden birinde yarı fiyatına bulduğu kitaplara harcadığı paralar yüzünden geri dönecek parası kalmadığı anlatılıyor.

YEŞİL ÇİZGİ MESELESİ

bs"d

Jstreet'in üniversite gençliğini zehirlemek için faaliyet gösteren kolu Jstreet U'nun başına geçenlerde Pakistan asıllı Müslüman bir kızcağız seçildi.
Tabii kimse laf edemez, çünkü laf ederseniz en kısa zamanda sizi "ırkçı, islamofobik" gibi terimlerle aşağılayacaklardır.
Liberal media ve toplumun en önemli silahı bu.
Mesela Obama'nın politikalarını beğenmeyenlerin "zenci düşmanı" diye adlandırılmaları gibi.

Neyse bu Pakistan'lı kızcağız için dünyanın en büyük sorunu Israel'in sınırları.
ABD'den Israel'e aliya grupları üzerine faaliyet gösteren Nefesh be'Nefesh grubunun bir reklamındaki Israel haritasına çok bozulmuş.
"Hey!" diyor kızcağız, "Nefesh be nefesh sizin yeşil çizginiz nerede?"
Ben kendimce cevapladım, umarım nefesh be'nefesh te cevap verir.

Jstreet Üniversiteler'de İsrael'i yeterince sırtından bıçaklamaya hazır Yahudi gençler bulamadığı için mi acaba bu genç kızı layık gördü?

Attığı tweetlere bir göz attım, içlerinde Israel'deki terör dalgasından söz eden bir tane yok.

Ama sonra kendime geldim.
Jstreet'ten bahs ediyoruz.

Son yılların en büyük Israel düşmanlarını bir tente altında toplamaya çalışanlardan.

YAHUDİ OLARAK YAŞAMAK

bs"d

Yahudi olarak yaşamak, bir ömür boyunca başkalarının kendilerine serbest gördükleri davranışlar ile suçlanmak ve devamlı bu suçlamalara karşı savunma halinde yaşamak demektir.
Bu boyun eğmezlik ve her şeye rağmen daha yüksek bir standarta göre devam edebilmek te, başkalarının içlerindeki nefreti deşmekte.

YAHUDİ TOPLUMUNUN GÖRÜNTÜSÜ

bs"d

2013'te ABD Yahudileri'nin yapısını inceleyen PEW araştırmasından sonra ABD genelinde inanç guruplarının durumunu araştıran bir çalışmanın sonuçları geçtiğimiz Salı günü yayınlandı.
Bu araştırmanın sonuçlarına göre ABD genelinde dini inaçlarda bir gerileme tespit edilirken Yahudi toplumu içinde bazı belli kesitlerde ve alanlarda büyüme gözlemlendi.
Araştırmanın sadece ABD Yahudileri'ni değil genel diaspora Yahudileri'ni ve özellikle Türkiye Yahudileri'ni de ilgilendirdiğine inandığım bölümlerinin sonuçlarını paylaşıyorum:

35,000 ABD vatandaşını kapsayan araştırmada hangi inanç gurubuna mensupsunuz sorusuna 847 kişi Yahudi diye cevap vermiş.  Bu 2013 PEW araştırmasının kapsadığı 3,475 Yahudi'den çok daha düşük bir rakkam.

Bazı sonuçlar:

ABD genelini kapsayan son 2007 araştırmasından sonra Yahudi inancının günlük hayatlarında çok önemli bir anlam taşıdığını söyleyenlerin oranı %31'den %35'e yükselmiş.
Günlük veya haftalık ibadete katılanların oranı %16'dan %19'a ve haftada en azından bir kere Tora öğrenimi gruplarına katılma oranı %11'den %16'ya yükselmiş.

* Tora'yı Tan-rı mı yazdı?
Yahudiler'in %11'i Tora'nın Tan-rı'nın sözü olduğuna inanıyorlar. Bu da ABD genelindeki dindar (Ortodox) Yahudiler'in oranı ile aşağı yukarı aynı.
Diğer ana inanç gurupları arasında (Hristiyanlar ve Müslümanlar) Yahudiler Tora'nın Tan-rı tarafından verilmiş olduğuna inanan en düşük orana sahip grup.
Yahudiler yine diğer inanç gurupları arasında Tora'yı okuyup öğrenmeye çalışan en düşük orana sahip grup.
Yahudiler arasında Tan-rı inancı 2007'de %72 iken 2014'te %64'e düşmüş.

* Cennet ve Cehenneme inanıyor musunuz?
2007'de %38 olan Cennet inancı Yahudiler arasında %40'a çıkmış. Buna karşılık Cehennem inancı ise aynen 2007'deki gibi %22'de kalmış.

* Kim daha çok dua ediyor?
Yahudiler'in %29'u haftada bir Tefila'ya katılıyor.
Günlük dua eden kadınların oranı Yahudiler arasında %31 iken erkeklerde %27.

* Domuz yiyor musunuz?
Domuz yemenin yasak olduğu guruplar arasında Müslümanlar'ın %90'i domuzdan uzak dururlarken Yahudiler'de bu oran %40. Yahudiler'in %57'si domuz yemekten kaçınmadıkları gibi %1'i de vejetaryen.

* Homoseksüellere yaklaşım
ABD genelinde homoseksüelleri en büyük oranda kabul eden grup Yahudiler. ABD genelinde %62 iken Yahudi toplumu genelinde %81.
Homoseksüel evlilikleri ABD genel toplumunun %53'ü desteklerken Yahudi toplumunun %77'si taraftar.

* Eğitime önem vermeye devam ediyoruz.
Yahudiler arasında üniversite mezunu oranı %59. Bu oran ABD genelinde olan %27'nin iki katından fazla.

* İnancımızı %25lik bir süratle kaybediyoruz.
Her nesilde Yahudi bir evde büyümüşlerin %75'i aynı inanç şekli ile devam ediyor.

* Kimlerle evleniyoruz?
Halen evli olan Yahudi çiftlerin %65'i bir Yahudi ile evli.

* Ne zaman evleniyoruz?
Hiç evlenmeyen Yahudilerin oranı 2007'deki %19'dan 2014'te %23'e yükselmiş. Yahudi ergenlerin %56'sı evli, %15'i boşanmış veya dul kalmış. 

* Üreme durumumuz.
Yahudi ailelerde averaj çocuk oranı 2.0. Bu oran ABD toplum genelinde 2.1. Tora'ya bağlı aileler arasında oran 4.1. Diğer Yahudiler'de bu 1.7.

* Maddi durumumuz.
ABD Yahudileri'nin %44'u senelik $100,000 ve üstü gelire sahip iken (bu ABD genelinde % 19) %16'imiz senede $30,000'lik ve altında gelir ile fakirlikle mücadele etmekteler. %15'imiz ise senede $30,000 ile $50,000 gelir sahibi.

BABASI İLE OLAN BAĞI

bs"d

Bu hikayeyi Rabbi Paysach Krohn'un kaleminden okudum. Rabbi Krohn anlattığı hiç bir hikayeyi ilke olarak şahsen doğrulamadıkça yayınlamaz.

2000 senesinin yazında 16 yasındaki Mordehay Kaler Waşington'daki bir Yahudi huzur evinde gönüllü olarak çalışmaya başlar. Görevlerinden biri de her sabah yaşlıları huzur evinin birinci katındaki Sinagog'daki Tefila'ya davet etmekti. Onun bu davetine olumlu cevap verip katılanlar olduğu gibi gelmeyenler de vardı ancak bu katılmama dileklerini gayet kibar bir şekilde yapmaktaydılar.
Ancak ikinci katta yaşayan bir yaşlı bu konuda çok pis bir ağızla cevap vermekteydi ve hatta daha evvel başka bir gönüllüyü yanından küfürler ile kovmuştu. Mordehay kendi denemek istedi ve önce kendini tanıttıktan sonra bu yaşlıya daha önceki gönüllüyü neden kırdığını sordu, onun sadece görevini yapıp huzur evi sakinlerini minyana davet ettiğini söyledi.
Yaşlı adam, "Genç çocuk, beni odama götür ve sana anlatayım bunun nedenini" diye cevap verir.

Odaya geldiklerinde yaşlı adam hikayesine başlar. Polanya'da dindar bir aileden geldiğini ve 12 yasında iken tüm ailesinin Naziler tarafından toplama kampına yollandığını ve sadece kendisi ile babasının hayatta kaldığını anlatır.
Kampta yaşadıkları barakada Yahudilerden biri bir şekilde baş Tefilin'ini kaçırabilmişti ve her ne kadar sadece baş Tefilini takılarak mitzva yerine getirilmese dahi ellerinden geldiğince, fırsat buldukça bu Tefilin'i takmaktaydılar.
"Babam için bu yeterli değildi. Bar Mitzvam yaklaşıyordu ve diğer bir barakada tüm bir Tefilin setini gizlice kampa sokan birinin öldüğünü duymuştu.
Bar Mitzvamın sabahında babam gizlice askerlere görünmeden diğer barakaya gitti. Ben onu pencereden korkudan titriyerek izliyordum. Tefilin'i almış, kucaklamış ve geriye doğru koşarken ağaçların arasından çıkan bir asker onu görüp benim gözlerimin önünde ateş etti ve öldürdü. Nazi uzaklaşınca ben kendimden geçmiş bir şekilde babama koştum ve askerler geri gelip beni de öldürmeden babamın elleri arasındaki Tefilin torbasını alıp geri kaçtım."
Yaşlı adam kızgın bir bakışla Mordehay'a dönüp "Babasını oğlunun gözleri önünde öldüren bir Tan-rı'ya kim dua edebilir? Ben edemem!" der.
Odadaki çekmeceli dolabı Mordehay'a göstererek "üst çekmeceyi" aç der.
Mordehay çekmecede senelerce kullanılmamış, el değmemiş olduğundan kırışmış Tefilin torbasını görür.
"Torbayı bana getir" der yaşlı adam.
Torbadan Tefilin'i çıkartıp "bu Tefilin'i babam o gün benim için taşıyordu. Bunu saklamamın nedeni etrafımdakilere gösterip babamın bu pis kutular ve kayışlar için öldüğünü anlatmak için. Bunlar bana babamın verdiği son şeylerdi." der.
Mordehay şoke olmuş ve ne diyebileceğini bilmiyordu. Özür dileyerek odadan çıkar ve bir daha bu yaşlı adamı rahatsız etmemeye söz verir. Eve döner ama ne yemek yiyebilmişti ne de o akşam uyuyabilmişti.
Ondan sonraki günlerde yaşlı adamın yaşadığı kattan uzak kalmaya ve onunla karşılaşmamaya gayret etti.
Bir kaç gün sonra yine Sinagog'a gitmesi için yardım ettiği yaşlılardan biri Mordehay'a o günün kendi babası için meldado tarihi olduğunu ve Kadiş söylemek istediğini ancak minyan olmadığını tam 9 kişi olduklarını söyler. "Acaba 10uncu kişiyi bulabilir misin?"
Mordehay o sabah diğer sakinlerden rica etmiş ama çoğu yorgunluktan ve isteksizlikten negatif cevap vermişlerdi.
Tek çaresi karşılaşmamak için çaba gösterdiği aksi yaşlıdan rica etmekti.

Çekinerek ve huzursuzca ikinci kata çıkar ve yaşlı adamın kendisini tersleyeceğini bilerek kapısını çalar.
"Yine mi sen?"
"Sizi rahatsız ettiğim için çok özür dilerim ancak Sinagog'da yaşlı bir bey bugün Kadiş söylemek istiyor ve sadece 9 kişi var. Sadece bu defa için gelebilir misiniz lütfen?"
"Bu sefer gelirsem bir daha beni rahatsız etmeyeceğine söz verir misin?"
Mordehay bu cevabı beklemiyordu ve "Evet, sizi bir daha rahatsız etmeyeceğim" der.

Mordehay bugüne kadar neden şu sözleri, yaşlı adamı çok çok kızdıracak sözleri, söylediğini anlayabilmiş değil: "Tefilin'inizi de getirmek ister miydiniz?"
"Eğer getirirsem beni rahat bırakacak mısın?"
"Evet, kesinlikle."
"Öyleyse beni götür ama Sinagog'da en arka sıraya oturt beni. Tefila biter bitmez ilk çıkan olabilmem için."

Mordehay yaşlı adamı Sinagog'a götürür ve Tefilin'ini eline alıp "size takmanızda yardımcı olabilir miyim?" diye sorar.
Sol kolunu uzatan adama Tefilin'i takmasında yardımcı olduktan sonra diğer işlerini yapmak üzere Mordehay Sinagog'tan ayrılır.

Tefila bittikten sonra Sinagog'a dönen Mordehay bom boş odada sadece en arkada oturmakta olan yaşlı adamı bulur. Halen Tefilin'ini giymekte olan adam hüngür hüngür ağlamaktaydı.
Mordehay, "hemen doktor veya hemşire çağırayım mı?" diye sorar.
Yaşlı adam cevap vermiyordu. Kolundaki Tefilin'e bakarak, okşayarak "babacım, babacım., o kadar iyi hissediyorum ki kendimi..." diye ağlamaya devam eder.
Mordehay'a bakarak "son yarım saatte kendimi babacığıma o kadar yakın ve bağlı hissettim ki, sanki tekrar yanıma geldi" der.
Mordehay yaşlı adamı odasına geri götürür. Tam kapıdan çıkarken yaşlı adam Mordehay'a "yarın sabah gel, beni tekrar al" der.
O günden sonra her sabah Mordehay ikinci kata çıktığında yaşlı adamı elinde Tefilin torbası ile tekerlekli sandalyesinde asansörün önünde onu beklerken bulacaktı.

Bir sabah Mordehay ikinci kata geldiğinde yaşlı adamı kendisini beklerken bulamaz. Acele ile odasına gidince yatağını da boş bulur. Hemşirelerin bulunduğu noktaya giden Mordehay yaşlı adamın bir gece evvel kendini kötü hissettiğini acilen hastahaneye kaldırıldığını ve orada geçirdiği bir inme sonrası vefat ettiğini öğrenir.

Bir kaç gün sonra yaz aylarındaki gönüllü görevini tamamlayan Mordehay'a huzur evi bir ödül verir. Tören sonrasında bir bayan ona yaklaşır ve kendisi için yaptığı her şey için teşekkür ettiğini söyler.
Mordehay "af edersiniz ama ben sizi tanıyor muyum?" diye sorar.
"Ben senin yardım ettiğin yaşlı adamın kızıyım. Onun son günlerini huzur içinde geçirmesine sebep oldun. Hastahaneye götürülürken beni arayıp acilen Tefilin'ini getirmemi istedi. Son bir kere daha dua etmek istiyordu o Tefilin ile. Hastahanede ona ben yardım ettim Tefilin'i takmasına ve o anda inme geldi. Bir kaç dakika içinde son nefesini verdi. Öldüğünde kolunda Tefilin'ini, benim dedemle olan bağını taşıyordu..."

HAYE SARA VE POLİTİK SİYONİZM'İN TEMELİ

bs"d

Okumuş olduğumuz "Haye Sara" Peraşası'nda Avraham'ın vefat eden eşi Sara'yı gömmek için Hititler'den  arazi ve içindeki mağarayı satın aldığını okuduk.
Binlerce yıl sonra Yahudiler tekrar topraklarına dönme isteği ile organize olmaya giriştiklerinde "Keren Kayemet" adı altında bir örgüt yolu ile yerleşimler kurmak amacıyla Osmanlı işgalindeki Eretz Israel'de toprak satın almaya başlayacaklardı.

Sefarad büyüklerinin modern politik Siyonizm'e katkıları çok üzerinde konuşulan bir konu olmamıştır.
Ama hiç küçümsenemeyecek kadar önemlidir ve her zaman geleneklerine bağlı olarak kalabilmiş Sefarad Yahudileri için Siyonizm özellikle Reform hareketi tarafından etkilenmemiş ve zararlarından uzak kaldıklarından kendi kimliklerinin bir parçası idi. 

Rabbi Yehuda Alkalay 1798 senesinde Sarayevo'da dünyaya geldi. 1840'lara kadar ismi pek duyulmayan ve 1834'te "Şema Yisrael" adı altında bir bildiri yayınlayan Rabbi Alkalay Yahudileri Eretz Israel'e göç etmeye teşvik etmekteydi. Fikirlerini önce Ladino dilinde kağıda dökmekte idi. İsmi 1845'te yazdığı "Minhat Yehuda" adli eseri ile duyulmaya başlayan Rabbi Alkalay'ın fikirleri seneler sonra Theodor Hertzl'in satıtrlarında yankılanacaktı. Rabbi Alkalay fikirlerini Tora'ya dayanan ancak modern bir yaklaşım ile öne sürmekteydi. Teklif ettiği yenilikler arasında İbranice'nin halk içinde kullanılan günlük lisan haline getirilmesi ve örgütlenme ile Eretz Israel topraklarının kalkındırılması vardı. Geleneksel kaynaklara dayanarak Maşiah'ın Eretz Israel toprakları çorak kaldığı sürece gelmeyeceğini söylüyor ve bu yolda hazırlıkların yapılmasını öneriyordu. "Minhat Yehuda" adlı eserinde Avraham'ın Hititler'den satın aldığı toprak örneği ile "Atalarımız'ın yaptıkları bizler için birer simgedir" (ma'ase avot siman le'banim) ilkesini modern Siyonizm'in temellerinden biri olarak görmek mümkün.

Bu fikirlerini yazdığı senelerde Rabbi Alkalay 100 Yahudi aileyi barındıran Semlin (Zemlin) adlı bir kasabanın Sefarad Kal'ının Rav'i idi. Bu Kal'a gelen yahidlerden biri de modern politik Siyonizm'in fikir babası Theodore Hertzl'in büyük babası Simon Leon Herzl idi. Dedesi ile bu Kal'a defalarca gelmiş Theodore Herzl'in daha sonra yayınladığı "Der Judenstaat" ve "Altneuland" kitaplarında Rabbi Alkalay'ın vaazlarında söze getirdiği duygular yankılanmakta.

Fikirlerini tanıtmak için Avrupa'daki Yahudi merkezlerini ve etkili Yahudiler'i ziyaret eden Rabbi Alkalay daha sonra kurulacak olan ve Eretz Israel'de toprak satın almaya yönelik Keren Kayemet'in öncülerinden bazı yerel örgütlerde de faal oldu. 1874 senesinde Yeruşalayim'e eşi ile birlikte yerleşen Rabbi Alkalay 1878'te (5578) vefat etti. Kabri Zeytin Dağı'nda bulunan Rabbi Alkalay'ın 1840'ta kaleme aldığı yazıları arasında belli Kabalistik hesaplar ile Yahudiler'in 1939 senesinden sonra büyük bir felaket ile karşı karşıya kalacakları ve daha evvel Eretz Israel'e göç etmeleri gerektiğini de yazdığı daha sonra ortaya çıktı.